Energie Natuurlijk?

25 augustus 2026

Energie Natuurlijk?

De klimaat- en energieopgave zijn sterk verbonden met de natuurherstelopgave in Nederland. Maar, hoe geven we natuur een plek in het energiesysteem? De Natuur- en Milieufederaties werken de komende periode aan praktische pilots in alle provincies om dit handen en voeten te geven. Ook in Flevoland zijn we hiermee aan de slag.

Natuur en Milieufederaties werken momenteel concrete kansen uit om van elke vierkante meter van het toekomstige energiesysteem méér natuur te maken. De focus ligt daarbij op 3 niveau’s: op lokaal niveau, bij grootschalige energie-opwek, en de energie-infrastructuur.  Wat gebeurt er als je ‘natuur’ en ‘energie’ wil combineren met elkaar, zodanig dat beiden een  sprong vooruit maken? En welke rol vervullen ‘energiegemeenschappen’ hierin?

Lokaal niveau: natuurinclusieve energiegemeenschap
Veel bewoners zijn al actief in de eigen wijk of buurt. Soms zelf, maar ook samen. Vaak blijft dit steken op één onderdeel, zoals een energiezuinige en comfortabele woning. Terwijl het interessant is combinaties te maken met het vraagstuk van een ‘hittebestendige wijk’. Zeker de afgelopen zomer hebben we ervaren dat ‘hitte in wijken’ om nieuwe oplossingen vraagt. Hetzelfde geldt voor ‘wateroverlast’ en ‘droogte’ in wijken. De klimaatverandering gaat gepaard met nieuwe uitdagingen voor de woning en woonomgeving. Een buurt die samen werkt aan energiemaatregelen (zoals isolatie) kan zich ontplooien tot een natuurinclusieve energiegemeenschap.

In Flevoland gaan we hier mee aan de slag. Op wijkniveau willen we samen met bewoners hitteplekken omvormen tot groene koelteplekken. Denk aan pergola’s met zonnepalen, of meer groene daken in combinatie met zonnepanelen. Of waar de straat open gaat voor netuitbreiding (of een buurtbatterij) dit combineren met meer natuur en wateropvang, zoals een wadi.

Ook onze collega’s in Groningen, Gelderland en Utrecht gaan aan de slag met bewonersinitiatieven. Een van de onderdelen is de ‘wijksafari hittestress’ waarbij we bewoners begeleiden. Samen leren, toepassen en ontwikkelen!

Vaart met ‘natuurinclusieve energie-infrastructuur’
Er ligt een enorme opgave voor netverzwaring in Nederland en dus ook in Flevoland. Vanwege die druk is het risico dat er keuzen worden gemaakt die ten koste gaan van natuur en leefomgeving. Er liggen vooral kansen voor natuur wanneer dit aan de voorkant in een gebiedsgerichte aanpak wordt meegenomen. Onze collega’s in Zuid-Holland, Overijssel, Drenthe en Zeeland. Het schaalniveau verschilt sterk per provincie. In de ene provincie gaat het gesprek vooral om ruimtelijke en ecologische aandacht voor netverzwaring van het hoogspanningsnet (rondom aanlanding van wind op zee, of vanwege grote industriegebieden). Terwijl bij andere provincies het gesprek gaat om natuurinclusieve transformatorhuisjes. Via voorbeelden en praktijklessen verkennen we de mogelijkheden om natuurinclusief meer tot norm te maken.

Energietuinen: tuinen waar je energie van krijgt
Bij Energietuinen richten we ons op grootschalige opwek van energie (zoals via zonnepanelen) met versterking van de ecologie. En tegelijk op de combinatie met recreatie, educatie, voedselverbouw of kunst in de openbare ruimte. Onze collega’s in  Friesland, Noord-Holland, Noord-Brabant en Limburg versnellen dit door de ontwikkeling van een provinciale energietuin.